Kalabalıklar içinde sessiz bir derviş: Mevlana İdris Varlıklı

Bu kadar sessiz bir insanın onca kalabalığı etrafına toplaması oldum mümkün şaşırtmıştır beni. Sonra sonra sebebini keşfetmeye başladım. Doksanlı yıllarda bir gün İLESAM’da Rasim abi tanıştırmış, “Mavi Kuş’un Behramı var ya, onun babası” demişti. Behram, Mevlana İdris’in en büyük oğlu, birinci defa duymuştum o ismi ve çok sevmiştim. Aslında o periyot Behram ismini seven öteki dostlarının da çocuklarına bu ismi verdiklerini duydum.

Sultanahmet’te otururdu ve dünyanın merkezi kederi orası için. Bir mühlet komşuluk ettik, o yüzden şahidim eşi Aysel’in hazırladığı lezzetli yemeklerle donanmış sofrasına oturanlara. Ramazanda konuksuz iftar yaptıklarını bilmem. “Kaç kişi” diye sorardı Aysel, yani akşama kaç kişilik iftar hazırlayım demekti bu. Sayı vermesi yeterdi aslında. Sonra Eski Baş geldi ve dostlar en çok orada toplandı. At Pazarı Meydanı şimdi boşken, bir ramazan iftar sofralarında dostlarını ağırladı. Ve Eski Baş geleneği başlamış oldu.

HERKESE ÖZEL HİSSETTİRİRDİ

Erken ayrıldı ortamızdan, fakat tam da ona yakışır halde veda etti. Tüm dünyanın yükünü omuzlamış, 56 yaşında, ancak kalbi 80 küsur yaşındaymış dedi tabipleri. Cenazesine uzaktan yakından bütün dostları geldi. Daima hoş dualar edildi, geçmiş anılar konuşuldu. Onunla ilgili anıları anlatmak sonraki gün de sürdü, muhtemelen oldukça daha sürer.

Dostlarına sorduğumda herkesin ‘Mevlana İdris’i farklıydı, ancak hemfikir oldukları hususlar çok fazlaydı. Herkesle kendini özel hissettirecek dostluklar inşa ederdi. 34 yıllık dostu Kemal Sayar, “Otuz kişi bir masada buluştuysanız, herkes Mevlana’yı en yakın dostu bilirdi” diye anlatıyor bunu. Sayar, İstanbul’a birinci geldiğinde tanışmış onunla ve o günden beri hiç kopmamışlar.

2001, Ertuğrul Fındık’ın nişanında Erol Olçok’la…

BİR ÇAY OCAĞINDA BİR ARADA SUSARIZ

Bazen gecenin 2’sinde telefon çalar, Mevlana İdris bir gece vakti fıkra anlatmak için dostunu yatağından kaldırır. “Bazen komik bazen değil” diyor dostu Ertuğrul Fındık, ancak hepsinin yepyeni olduğunu da ek ediyor “Telefon açar, çay içmeye çağırır. İstanbul’un kıyısında kalmış bir çay ocağında birlikte susarız. Süleymaniye’de bayram namazlarında simit böler upuzun masalara. Ne denir, nasıl anlatılır bilmem ki. 30 yıldır abim. Şiir yazdıysam birazı odur, masal yazdıysam birazı odur, hoş yazı yazdıysam birazı odur. Tanıdığım herkesin birazı Mevlana ağabeydir. Yakamızda bir gül üzere.”

1994, Balıkesir Dursunbey’de nSuçıktı Şiir akşamlarınınnilk yılı Şaban Abak’la…n

KÂĞIT TOPLAYICILARINA İFTAR VERDİ

Sokaklarda kâğıt toplayıcılarını organize edip onlara iftar veren seçkin bireylerden biri olduğunu söylüyor Şaban Abak ve şu sözlerle anlatıyor 36 yıllık dostunu: “Benim hayattaki en yakın dostlarımdan biriydi. Mevlana İdris yüksek İslam ahlakına sahip bir insandı. Sufi mizaçlı, ince ruhlu, son derece nazik, son derece fedakâr bir insandı. Mevlana’nın bu şanlı gönüllüğü yapıtlarına de yansımış durumda. Kalpten doğan kalbe ulaşır derler. Onun yazdıkları bu yüzden okurunun çocuk kalbini yakalıyor. Fantastik çocuk edebiyatında çok başarılı çağdaş kurmaca masal örnekleri verdi. Onun yazdıklarını okumuş çocuklar gençlik yıllarında yine okuyor, yetişkinlik yaşlarında ise Mevlana’yla dost oluyorlar, bunun çok sayıda örneği var.”

İYİLER İYİSİYDİ

Onun kitaplarıyla büyüyen çocuklardan biri de Ayşe Beyza Çiçek. İlkokuldan beri onun kitaplarını okuyan Çiçek, onun çıkarttığı ÇETO mecmuasının muharrirlerinden oldu. Mevlana ağabeyini şöyle anlatıyor: “ÇETO dergimizin Zeyrek’te bir yeri vardı. Pek renkli, çok şenlikli olan bu yerde Mevlâna abi ile buluşur, gerideki küçük bahçesinde meyveler yer, çekirdek çitler, muhabbet ederdik. Geçen aylarda aklıma geldi. ‘Abi ne oldu orası, yeniden gitsek’ dedim. Geçiştirdi. Bittabi üsteledim. Bunun üzerine ‘Orayı mülteci bir aileye verdim’ dedi. Ve bunu rastgele bir şeymiş üzere yavaşça, sessizce, her zamanki vakarıyla söyledi. Sessiz prens, uygunlar güzeliydi. Şahidim. Şahidiz. Çok özleyeceğiz.”

Mevlana İdris ve ‘adamları’

BENİM ÇOCUKLUĞUMDU

Zeynep Bayramoğlu cenazede, “Mevlana İdris benim çocukluğumdu, çocukluğumu kaybettim” diye ağlayarak gelmişti yanıma. 12 yaşından beri onu tanıdığını söylüyor ve şöyle anlatıyor çocukluğunu: “Hayatımıza tesir eden, ruhumuzu, düşün dünyamızı şekillendiren beşerler vardır. Bizi biz yaparlar. Bana kitap okumayı o sevdirdi. Her okuduğum kitabın farklı bir âlemin kapısı olduğunu o gösterdi. Büyümemek için direndiğim bu dünyada onun kaybı benim için çocukluğumun kaybı demek. Sevdiğine kavuştuğunu bilsem de onsuz bu hayatın çok renksiz ve çiçeksiz olduğunu biliyorum. Gönlüne dokunduğu her kişinin hayatında kapanmaz bir boşluk bıraktı. O nahif kahkahasını, kedere deva, sadra şifa kelamlarını çok özleyeceğiz.”

MASALLARDAKİGİBİ BİR EV

Oyuncu Sinan Albayrak, meskenlerine gittiğinde çocuklar için kurdukları dünyadan çok etkilendiğini söylüyor. “Sessizliği ile süper şeyler anlatırdı, o aşağı yanlışsız bakan gözleriyle hafif müstehzi bir tebessümle bütün sohbeti bağlamış olurdu. Ben maalesef ki biraz daha geç dahil oldum o mükemmel insanların sohbet ortamına. Meskenlerine gittiğim vakit çok etkilenmiştim. Televizyon yoktu, yüksek tavanlı bir Osmanlı meskeninde yaşıyorlardı. İçinde her şey olan çocukların bir oyun odası vardı. Kendi yazdığı masallardaki üzere bir ömürleri vardı çocukların benim gözümde. Mevlana İdris, vakit kavramı olmayan beş yıl sonrasında bile bugün üzere yaşayabilen bir insandı. Fularlı ve bayım diyen adamdı.”

BUNU KİMSEYE ANLATMAYALIM

Mevlana her yerdeydi diye anlatıyor ya dostları, Paris’te bir standa gitmişler Mehmet Şeker’le birlikte. Açılış merasiminden sonra kenti dolaştıklarını daha sonra otele gidip dinlenmek için kümeden ayrıldıklarını söylüyor. Lakin akıbet her vakit niyete uymuyormuş. “Caddeler, binalar birbirine çok benzediği için yolu şaşırdık. Caddeleri karıştırınca, fazla yürümek zorunda kaldık. Vakit akşamı geçmişti. Birimizin telefon şarjı bitmiş, oburunun interneti kalmamış… Nihayet otele ulaştığımızda, gezmeyi tercih eden öteki arkadaşları gördük. Bir iki dakika evvel gelmiş, lobide dinleniyorlardı. Mevlâna ile fısıldaşarak karar verdik. ‘Üstat, bunu kimseye anlatmayalım.”

Anlatılacak o kadar çok şey var ki, sayfalara sığmıyor anılar. Kimi dostların da boğazında bir düğüm, anlatmak için vakte gereksinim var. O artık Eyüp Sultan Mihrişah Sultan Türbesi haziresinde, Eyyübel Ensari’nin ve yüz yıllardır Eyüp Sultan’da medfun bulunan veliyullahın komşusu. Rahmetle….

Hesapsız coşkuların adamı

Ebubekir Kurban ise şöyle diyor: “Hesapsız coşkuların, hesapsız suskunlukların, çocukların, yalnızların içinden ve geniş sofralardan, rüzgârdan, merhametten, türkülerden çıkıp gelen adam: Mevlâna İdris! Onun gücünü nahifliğinden alan içtenlikten örülmüş muhabbetine düşenler kendilerini ayrıcalıklı hissederler. ‘Yaşasın bitimsiz uzun yollar ve derin konular ve olağan ki yaşasın aşkı hakikat olanlar’ demişti. Bu kelam üzerine ne söylenebilir ki?”
Süleymaniye cuma sonrası klasiği…

Süleymaniye’nin gülü

Cuma günleri Süleymaniye artık onsuz. Namaz sonrası kuru fasülye yemek bir gelenek olmuş. Doğal ki onun sayesinde. O yoksa, sandalyesi de boş, kimse oturmaz yerine. “Süleymaniye’nin gülüydü” diyor Ekrem Ayyıldız ve şunları söylüyor dostu için: “Kitapların, müziklerin, fotoğrafların, çizgilerin, dostların ortasına gizlenmiş kozmik bir yalnızdı. Dostlara, çocuklara, gariplere maddi manevi cömert, ikramsever. Kendine has, avangard, şaşırtan, esprili bir kalem. Mazlumların, zayıfların, hor görülenlerin sesi. Az, öz ve gıybetsiz konuşan; çaylı, çorbalı, yemekli, çekirdekli bir sohbet tiryakisi. İstanbul’da sabit-kadem, Asya’dan Amerika’ya bir çağdaş Evliya Çelebi. Bir gün Konya’nın meydanında buluştuk, sağımda Hz. Mevlânâ Türbesi. Kollarımı açıp üst kaldırarak ‘Yâ Hazret-i Mevlânâ!’ diye bağırdım. Güldü, elini yüzüne kapadı. Natürel, görenler benim türbe yanında cezbeye kapıldığımı düşünerek tuhaf tuhaf bakıyordu.”

KALBİ DAİMA ÖTELERE DOĞRUYDU

Kemal Sayar dostu Mevlana’yı şöyle anlatıyor: “İki cihanda yaşayan bir insandı. Kalbi daima ötelere doğruydu. Bize unuttuğumuzu hatırlatan, elimizden tutan, yürek inceliği ve zarafetiyle edep timsaliydi. Duruşuyla, endamıyla ortada patlattığı esprileriyle dünyamızı renklendirirdi. Artık her birimiz kara kara onsuz daha ışıksız ve karanlık kalmış dünyamızda ne yapacağımızı düşünüyoruz. Yufka yürekliydi. Biz muziplik yapıp onu kızdırmaya çalışsak da hiç kızmazdı. Daima mütebessim bir çehreyle latifelerimize karşılık verirdi. Şimdiden onu o kadar özledik ki. Gittiği her yerde bir iz bıraktı, dostluk orduları kurdu. Kaç kişi sanki onun kadar sevilmiştir. Hoş dostumuz özlediği Rabbine kavuştu. Güzel geceler bayım, âlâ geceler.”

Giderken bile güzeldi

“Birçok şeydi Mevlana benim için” diyen Gökhan Özcan, şöyle sıralıyor kendisinde çağrıştırdıklarını: “Dostum, arkadaşım, yoldaşım… Birlikte büyüdüğüm akranım, nesildaşım… Birçok öteki şey, şiirdi, masaldı, çocuklardı, kuş renkli çocukluğumuzdu. Maraş’tı, Andırın’dı, İkindi Yazıları’ydı. Ancak en çok İstanbul’du, sokak sokak, yer mekan İstanbul’du. Sultanahmet’ti, Fatih’ti, Atpazarı’ydı, Üsküdar’dı, Eyüp Sultan’dı. Artık en çok Eyüp Sultan… Dergilerdi, kitaplardı, küçük sesle anlatılmış muzip fıkralardı. Çekirdekti, hünnaptı. Gençliğimdi, geçmişimdi, içine büyüyen bütün vakitlerimde neredeyse… Beni çocuklar için yazmaya teşvik edendi, mecbur edendi, çocuklara açılan pencereyi kalemime inşa edendi. Bırakıp giderken bile hoştu, toprağı bile çiçek çiçek… Efendimizi anlattı çocuklara, ne saadet… Artık komşu Hazreti Ebu Eyyub el-Ensari’ye, onun da devesi gitti hazretin eşiğine çöktü. Cennet olsun yeri…”

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.